ރ. އަތޮޅު ދެކުނު ބިތުގައި އެޅުމަށް ވައުދުވި އެއަރޕޯޓް: ތިން ވެރިކަން ފާއިތުވެދިޔައިރުވެސް މަޝްރޫޢު އޮތީ ހުވަފެނެއްގެ ގޮތުގައި

ރ. އަތޮޅު ދެކުނު ބިތުގައި އެއާޕޯޓެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުތުރުން މާޅޮސްމަޑުލު އުތުރުބުރި (ރ. އަތޮޅު) ޖުމްލަ 88 ރަށެއްގެ މައްޗަށް އެކުލެވިގެންވާއިރު، އޭގެ ތެރެއިން 15 ރަށެއްގައި މީހުން ދިރިއުޅެމުންދެއެވެ. މީގެއިތުރުން، އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ލަގްޒަރީ ރިސޯޓުތަކުން ފެށިގެން އާއިލީ ޗުއްޓީތަކަށް ޚާއްޞަ 'އޯލް-އިންކްލޫސިވް' ފެންވަރުގެ 16 ރިސޯޓެއް މި އަތޮޅުގައި ކާމިޔާބުކަމާއެކު އަންނަނީ ހިންގަމުންނެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ މިފަދަ ބޮޑު ވިއުގައެއް އޮތް ސަރަޙައްދެއްގައި، އެކަށީގެންވާ ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމެއް ގާއިމުވެފައި ނެތުމަކީ އާންމު ދަތުރުފަތުރަށާއި، ލޯކަލް ޓޫރިޒަމް އިތުރަށް ފުޅާކުރުމަށް އޮތް ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.

ނިސްބަތުން ބޮޑު އާބާދީއެއް އޮތުމުގެ އިތުރުން، ދައުލަތަށް ތިންވަނައަށް އެންމެ ބޮޑު ޓެކްސް އާމްދަނީއެއް ހޯދައިދޭ އެއް އަތޮޅަކީ ވެސް ރ. އަތޮޅެވެ. އެހެންކަމުން، މި ސަރަޙައްދުގެ އިޤްތިޞާދީ އަދި އިޖުތިމާޢީ މަންފާއަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި އެއާޕޯޓެއްގެ މަޝްރޫޢު ޙަޤީޤަތަކަށް ނުވެ، އެތައް ދުވަހެއް ވޭތުވެގެންދިއުމަކީ އަތޮޅުގެ ރައްޔިތުންގެ ނުހަނު ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އޮތް މުހިންމު މައްސަލައެކެވެ.

ފައިނު އެއާޕޯޓްގެ ތާރީޚާއި، މަޝްރޫޢާ ގުޅޭގޮތުން ދެކެވުނު ވާހަކަތައް

ރ. އަތޮޅު ދެކުނުބިތުގެ ރަށްތަކަށް ދިމާވެފައިވާ ދަތުރުފަތުރުގެ ދަތިކަމަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ހޯދައިދިނުމަށާއި، އެ ސަރަޙައްދުގައި ފަތުރުވެރިކަން އިތުރަށް ފުޅާކުރުމުގެ މުހިންމު ބޭނުމުގައި، ރ. ފައިނުގައި އެއާޕޯޓެއް އެޅުމާ ގުޅޭގޮތުން މަޝްވަރާތައް ފެށިފައިވާތާ މިހާރު 26 އަހަރު ވެއްޖެއެވެ.

މިގޮތުން، ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމްގެ ވެރިކަމުގައި 2018 ވަނަ އަހަރު، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓަށް ބުރަ ނުވާނޭހެން އައިލެންޑް އޭވިއޭޝަނާއި ރިސޯޓުތައް ގުޅިގެން 8 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ބިޔަ މަޝްރޫޢެއްގެ ގޮތުގައި ފައިނު އެއާޕޯޓު ތަރައްޤީކުރުމަށް އިޢުލާނުކުރެވުނެވެ. އަދި މި މަޝްރޫޢުގެ ތިމާވެށްޓަށް އަސަރުފޯރާނެ މިންވަރު ބަޔާންކުރާ ރިޕޯޓް (އީ.އައި.އޭ) ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކުރެވުނު ނަމަވެސް، އެކަށީގެންވާ ހަރުދަނާ ޕްލޭނެއް ނެތުމުގެ އިތުރުން، ރަށުގެ ޤުދުރަތީ ވެށްޓަށް އިއާދަނުކުރެވޭނެ ފަދަ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެތީ، ޢާންމު ރައްޔިތުންނާއި ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމްޢިއްޔާތަކުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ގުޅިގެން އެ މަޝްރޫޢު ކުރިއަށް ނުގެންދެވި ހުއްޓުމަކަށް އައެވެ.

އޭގެ ފަހުން ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ތަފާތު ވާހަކަތައް ދެކެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، މިހާތަނަށް މި މަޝްރޫޢުގެ ޢަމަލީ އެއްވެސް މައިގަނޑު މަސައްކަތެއް ފެށިފައެއް ނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުންވެސް ވަނީ ރ. އަތޮޅު ދެކުނުބިތުގައި އެއާޕޯޓެއް ޤާއިމުކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް ޚާއްޞަ އިސްކަމެއް ދެއްވާނެކަން ހާމަކުރައްވާފައެވެ.

"ސަރުކާރުގެ ތަރައްޤީގެ ވަޢުދުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ރ. ފައިނު އެއަރޕޯޓް ތަރައްޤީކުރުމުގެ މަޝްރޫޢު"

ރ. ފައިނުގައި އެއާޕޯޓެއް އެޅުމުގެ ވިސްނުން 2018 ވަނަ އަހަރު ރައީސް ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމްގެ ވެރިކަމުގައި ފެށުނު ނަމަވެސް، ރަށުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ގަސްގަހާގެހި ކަނޑަންޖެހުމާއި ތިމާވެށްޓަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުންތަކާ ގުޅިގެން އާންމުންގެ ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އުފެދުނެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން އީޕީއޭ އިން އީއައިއޭ (އީ.އައި.އޭ) ރިޕޯޓު ބާތިލުކުރުމުން، ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙުގެ ސަރުކާރުން އެ މަޝްރޫޢު މަޑުޖައްސާލައި، އެހެން ފަޅުރަށެއްގައި އެއާޕޯޓް އެޅުމަށް ނިންމި ނަމަވެސް އެ މަސައްކަތް އޭރު އޮތީ ކުރިއަށް ނުގޮސްފައެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ވަޢުދުފުޅާ އެއްގޮތަށް، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި އެމްއޭސީއެލް އަދި އެމްޓީސީސީ ގުޅިގެން ފައިނުގައި އަލުން އެއާޕޯޓް ތަރައްޤީކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ވަނީ ރަސްމީކޮށް ސޮއިކޮށްފައެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުގެ ޚިޔާލުތަފާތުވުންތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، ސަރުކާރުން ދެކެނީ މިއީ މުޅި އެ ސަރަޙައްދުގެ އިޤްތިޞާދަށާއި ފަތުރުވެރިކަމަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށެވެ.

މި މަޝްރޫޢުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވައި، 2025 ޖަނަވަރީ 23 ގައި ފައިނުގެ ރައްޔިތުންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި ވާހަކަފުޅު ދައްކަވަމުން ރައީސް ޑރ. މުޢިއްޒު ވިދާޅުވީ، "ދެން އަޅުގަނޑު އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މި ރަށަށް އަންނާނީ މި އެއާޕޯޓު ހުޅުވަން،" ކަމަށެވެ.

މީގެއިތުރުން، މި މަޝްރޫޢާ ގުޅޭގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިނގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު އިބްރާހީމް ފަލާޙް، ޕީއެންސީގެ ކެމްޕޭން އިފްތިތާޙު ކުރުމަށް ރ. ކިނޮޅަހުގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، "އަޅުގަނޑު އިބްރާހީމް ޙުސައިނަށް ދަންނަވާލަން އޮތީ، ރައިސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު، ފައިނަށް ކެމްޕޭނަށް ވަޑައިގަންނަވާނީ ފައިނަށް ޖައްސާނީ ފްލައިޓްގައޭ. އިރާދަފުޅުކުރެއްވީޔާ!" ކަމަށެވެ.

ފައިނު އެއާޕޯޓް މަޝްރޫޢުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ގޮސްފައިވާ ހިސާބު:

ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތާ އެއްގޮތަށް ރ. ފައިނުގައި އެއާޕޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމަށްޓަކައި ކުރިއަށްގެންދާ މަޝްރޫޢުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް، މޯލްޑިވްސް އެއާޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ ލިމިޓެޑް (އެމް.އޭ.ސީ.އެލް) އިން މޯލްޑިވްސް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮންޓްރެކްޓިންގ ކޮމްޕެނީ (އެމް.ޓީ.ސީ.ސީ) އާ ވަނީ ރަސްމީކޮށް ޙަވާލުކޮށްފައެވެ.

މި މަޝްރޫޢުގެ ސަބަބުން ތިމާވެއްޓަށާއި އިޤްތިޞާދަށް ކޮށްފާނެ އަސަރުތައް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އެމް.ޓީ.ސީ.ސީން ކުރިއަށްގެންދިޔަ މުހިންމު ދިރާސާތަކާއި ސާރވޭގެ މަސައްކަތްތައް މިހާރު ވަނީ ފުރިހަމަކޮށް ނިންމާލާފައެވެ.

ރ. އަތޮޅުގައި ތަރައްޤީކުރެވޭ ތިންވަނަ އެއާޕޯޓުގެ ގޮތުގައި ހިމެނޭ މި މަޝްރޫޢަށް ގާތްގަނޑަކަށް 23.6 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރު ޚަރަދުވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެއެވެ. އަދި މި މަޝްރޫޢުގެ އެންމެ ފަހުގެ ކޮންސެޕްޓް ޑިޒައިން، ފާއިތުވި ނޮވެންބަރު މަހު އެމް.އޭ.ސީ.އެލް އިން ވަނީ ކައުންސިލާ ޙިއްޞާކޮށްފައެވެ. ނަމަވެސް، އެމް.އޭ.ސީ.އެލްގެ ޓެކްނިކަލް ޓީމަށް ރަށަށް ދަތުރުކުރެވޭ ގޮތް ނުވުމުގެ ސަބަބުން، މަޝްރޫޢާ ގުޅޭ ފަންނީ މަޢުލޫމާތު ރައްޔިތުންނާ ޙިއްޞާކުރުމަށް ރޭވި ބައްދަލުވުން މިހާތަނަށް ބޭއްވިފައި ނުވާކަމަށް ކައުންސިލްގެ ރައީސް މަޢުލޫމާތު ދެއްވައެވެ.

މަޝްރޫޢުގެ ދިރާސާ ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ފައިނުގައި އެއާޕޯޓް ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަޙައްދުން 21 ގޯއްޗެއް އެހެން ސަރަޙައްދަކަށް ބަދަލުކުރަން ޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ރުއްގަސް ކަނޑަންޖެހުމާއި، ރައްޔިތުންގެ ގެދޮރު ގެއްލިދާނެ ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ގުޅިގެން، މިވަގުތު މަޝްރޫޢުގެ ޢަމަލީ ދުވެލި ވަނީ ބޮޑުތަނުން މަޑުޖެހިފައެވެ.

ރ. އަތޮޅުގެ އުތުރު ބިތުގައި އިފުރު އެއާޕޯޓު އޮތް ނަމަވެސް، އެ އަތޮޅުގެ ދެކުނު ބިތުގެ ރަށްތަކަށް ދަތުރުފަތުރު ކުރުމަކީ ވަގުތާއި ޚަރަދުގެ ގޮތުން ޢާންމު ރައްޔިތުންނަށާއި ފަތުރުވެރިންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ތަކުލީފެކެވެ. އެހެންކަމުން، ވޭތުވެދިޔަ ދިގު މާޒީގައި އުފެދިފައިވާ މާޔޫސްކަމަށް ނިމުމެއް ގެނެސް، މި ސަރުކާރުން މިކަމަށް ދާއިމީ ޙައްލެއް ހޯއްދަވައިދެއްވައި، މަޝްރޫޢުގެ ޢަމަލީ މަސައްކަތް ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ނިންމަވައިދެއްވުމަކީ މުޅި ސަރަޙައްދުގެ ރައްޔިތުންގެ އެންމެ ބޮޑު އުންމީދެވެ.