އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ނުރައްކަލަކަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ރޭވުންތައް ކެނެޑާއިން ފަށައިފި

އެމެރިކާއިން ކެނެޑާއަށް އަރައިގެންފާނެ ހާލަތަކަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ތައްޔާރީތައް ވަމުންދާ ކަމަށް ކެނެޑާގެ ބޮޑުވަޒީރު މާކް ކާނީ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

ނިއު ޔޯކް ޓައިމްސް ނޫހަށް ދެއްވި ބަސްދީގަތުމެއްގައި ކާނީ ވިދާޅުވީ އެފަދަ ކަމެއް ހިނގުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ކުޑަ ނަމަވެސް ހުރިހާ ނުރައްކަލަކަށް ވިސްނުމަކީ އެމަނިކުފާނުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށެވެ. "ރިސްކް މެނޭޖްމެންޓް ކުރުމަކީ ހަމަ އެއީ" ކަމަށް ކާނީ ވިދާޅުވިއެވެ. ކެނެޑާ 51 ވަނަ ސްޓޭޓަށް ހެދުމާ ގުޅޭ ގޮތުން ޓްރަމްޕް ތަކުރާރުކޮށް ދައްކާ ވާހަކައާއި ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގައި ނެގި ޓެރިފްތަކާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާގެ ހަމަލާއެއް އަތުވެދާނެ ހާލަތެއްގައި ދޭނެ ރައްދު ކެނެޑާއިން ވަނީ ވޯ ގޭމް ކޮށްފައެވެ. ޓްރަމްޕް ބުނީ ކެނެޑާއާ ދެކޮޅަށް ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމަކީ ވަރަށް ނާދިރު ކަމެއް ކަމަށާއި ސިޔާސީ ލަނޑުދަނޑިތައް ހާސިލުކުރާނީ އިޤްތިޞާދީ ފިއްތުން ބޭނުންކޮށްގެން ކަމަށެވެ. ވައިޓް ހައުސްއިން ބުނީ "ކެނެޑާގެ ރައްޔިތުން ހިމާޔަތްކުރުމަށް އެހެން ކޮންމެ ފަރާތަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް ޕްރެޒިޑެންޓް ޓްރަމްޕް މަސައްކަތް ކޮށްފައިވާ" ކަމަށެވެ.

ހަނގުރާމައިގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ކުޑަ ކަމަށް އަސްކަރީ ތަޖުރިބާކާރުން ވެސް ދެކެއެވެ. ރޯޔަލް ކެނެޑިއަން އެއާ ފޯސްގައި 34 އަހަރު ޚިދުމަތް ކުރެއްވި ކުރީގެ ލެފްޓިނެންޓް ޖެނެރަލް ކްރިސްޓޯފާ ކޯޓްސް ވިދާޅުވީ މުޅި ކެރިއަރުގައި ވެސް އެމެރިކާގެ ފަރާތުން އަސްކަރީ ހަމަލާއެއް އައިސްދާނެ ކަމަށް ދުވަހަކު ވެސް ވިސްނާފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. ނޯރެޑް (ނޮރތް އެމެރިކަން އެއާރޯސްޕޭސް ޑިފެންސް ކޮމާންޑް) ގެ ދަށުން ދެ ޤައުމު ނާޒުކު ޖާސޫސީ މަޢުލޫމާތު ޙިއްސާކުރާތީ، ހަމަލާއެއް ފެށޭނީ ހަތިޔާރުގެ ހަމަލާއަކުން ނޫން ކަމަށާއި ސައިބާ ވޯފެއާ ފަދަ ސިއްރު ވަސީލަތްތަކުން ކަމަށް ކޯޓްސް ދެކެވަޑައިގަންނަވައެވެ.

ނަމަވެސް ކެނެޑާގެ ޢާންމުންގެ ކަންބޮޑުވުން ބޮޑެވެ. ޖެނުއަރީ މަހު ހެދި ލެޖާ ޕޯލެއް ދެއްކި ގޮތުގައި ކެނެޑާ ރައްޔިތުންގެ 30 އިންސައްތައަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ޤަބޫލުކުރީ އެމެރިކާގެ ހަމަލާއެއް ފެނުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށެވެ. ގްލޯބް އެންޑް މެއިލް ނޫހުން ޖެނުއަރީ މަހު ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުގައި ކެނެޑާ އަސްކަރިއްޔާ ބޭނުންކުރާ މޮޑެލް ދައްކާ ގޮތުން އެމެރިކާ ހަމަލާ ދީފިނަމަ ހަފުތާއެއްގެ ތެރޭ ކެނެޑާގެ މައި އަސްކަރީ މަރުކަޒުތައް ފުނޑުފުނޑުވެ، ޢަދަދުގެ ގޮތުން ބަލިވާ ކެނެޑާ ސިފައިންނަށް ޖެހޭނީ ގެރިއްލާ ހަނގުރާމައެއް ކުރާށެވެ. ފްރާންސާއި އިނގިރޭސިވިލާތް ފަދަ ބައިވެރި ޤައުމުތަކުގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދެން ޖެހޭނެ ކަމަށް ސީނިއާ ސަރުކާރު އޮފިޝަލުންނާ ހަވާލާދީ އެ ނޫހުން ބުނެފައިވެއެވެ. ކޯޓްސް ވިދާޅުވީ މި މޮޑެލް އަކީ ލުއި ފެންވަރެއްގެ ކޮންބެޓް ޕްލޭނެއް ކަމަށާއި ނޭޓޯ ބައިވެރި ޤައުމުތަކާ ޚިލާފަށް ކެނެޑާ ވަނީ އެއްގަމު ހަމަލާއަކަށް ދޭނެ ރައްދުގެ ރޭވުމުގައި ފަހަތަށް ޖެހިފައި ކަމަށެވެ. ދާދި ފަހުން ކެނެޑާގެ ދިފާޢީ ވެރިޔާ ސިފައިންގެ ޢަދަދު ބޮޑުތަނުން އިތުރުކުރުމަށް ގޮވައިލައްވާފައިވާ ކަމަށާއި އޭގެ ތެރޭގައި ލުއި ތަމްރީނު ލިބިފައިވާ 300,000 ރައްޔިތު ސިފައިން ހިމެނޭ ކަމަށް ކޯޓްސް ވިދާޅުވިއެވެ.

ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ނިއު ހެވެންގެ ޤައުމީ ސަލާމަތީ ދާއިރާގެ އެސޯސިއޭޓް ޕްރޮފެސާ މެތިއު ޝްމިޓް ބުނީ ކެނެޑާ މި ފެންވަރަށް ތައްޔާރުވުމުން ބައިނަލްއަޤުވާމީ ނިޒާމު ބަދަލުވެފައިވާ މިންވަރު ހާމަވާ ކަމަށެވެ. "ކެނެޑާ އެމެރިކާ ސިފައިންނާ ގާތުން މަސައްކަތްކުރާ ބައިވެރިކަމުގެ ގުޅުމުން އެމެރިކާއަށް ވެސް ކެނެޑާއާ ބެހޭ ކުއްލި މަޢުލޫމާތު ލިބޭނެތީ ހާލަތު ބެލިކީ ބެލީ ގާތުން ބައެއް ސީރިއަސް ސުވާލުތައް ކެނެޑާ ލީޑަރުންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ" ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. ޝްމިޓް ބުނީ ޓްރަމްޕް ދައްކާ 51 ވަނަ ސްޓޭޓުގެ ވާހަކަ އެމެރިކާ ރައްޔިތުން ސީރިއަސްކޮށް ނުނެގި ނަމަވެސް ކެނެޑާ ރައްޔިތުން އެ ކަން ސީރިއަސްކޮށް ނަގާ ކަމަށެވެ. ކެނެޑާއަށް އެރުމުގެ އަމުރެއް ލިބިއްޖެނަމަ އެމެރިކާ ސިފައިންގެ ގިނަ އޮފިސަރުން މަގާމު ދޫކޮށްލާނެ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ކަމަށާއި "އެއީ ޣައިރު ޤާނޫނީ އަދި އަޚުލާޤީ ގޮތުން ގޯސް އަމުރެއް ކަމުގައި ދެކޭނެ" ކަމަށް ޝްމިޓް ބުންޏެވެ. ނަމަވެސް ހާލަތު އެހިސާބަށް ގޮސްފިނަމަ ކެނެޑާގެ ތެލާއި މައުދަނީ ވަސީލަތްތައް ހޯދުމާއި ސިޔާސީ ލީޑަޝިޕް ނެތިކޮށްލުމަށް އެމެރިކާ ހަރަކާތް ހިންގާނެ ކަމަށާއި ވެނެޒުއެލާގައި ހިންގި ފަދަ އޮޕަރޭޝަނެއް ފެނިދާނެ ކަމަށް ޝްމިޓް ދެކެއެވެ.

ތާރީޚީ ގޮތުން ބެލިޔަސް ކެނެޑާ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ބައްޓަންވީ 18 އަދި 19 ވަނަ ޤަރުނުގައި އެމެރިކާގެ ބާރު ފެތުރުމާ ދެކޮޅަށް ދެއްކި ހިތްވަރުގެ ތެރެއިންނެވެ. ކެނެޑިއަން ވޯ މިއުޒިއަމްގެ ދިރާސާވެރިޔާ ޓިމް ފޮރާން ބުނީ "އެމެރިކާ ދެކެ ބިރުގަތުމަކީ ކެނެޑާ އެކުލެވިގެންވާ ސިޔާސީ ޕްރޮޖެކްޓުގެ ބިންގާ" ކަމަށެވެ. 1775 ގައި އެމެރިކާ ސިފައިން މޮންޓްރީލް ހިފައި ކުއެބެކް ސިޓީ ވެސް ހިފަން ކައިރިވިއެވެ. 1812 ގެ ހަނގުރާމައިގައި ވެސް އެމެރިކާ ތަކުރާރުކޮށް ހަމަލާ ދިނެވެ. އެ ހަނގުރާމައިގައި ބްރިޓިޝް ސިފައިން ރައްދުގެ ގޮތުގައި ވައިޓް ހައުސް ރޯކޮށްލިއެވެ.